Κατανάλωση Αλκοόλ σε Ασθενείς με Χρόνια Νεφρική Νόσο: Κίνδυνοι και Προσεγγίσεις

Η ΧΝΝ χαρακτηρίζεται από σταδιακή και μη αναστρέψιμη έκπτωση της νεφρικής λειτουργίας και συσχετίζεται με υψηλή νοσηρότητα και θνητότητα (Levey et al., 2003).

Ο ρόλος του τρόπου ζωής, συμπεριλαμβανομένων των διατροφικών συνηθειών και της κατανάλωσης αλκοόλ, είναι καθοριστικός στην πρόγνωση και την εξέλιξη της νόσου (Smyth et al., 2015). Παρότι η μέτρια κατανάλωση αλκοόλ έχει συσχετιστεί με καρδιοπροστατευτικά οφέλη στον γενικό πληθυσμό, στους νεφροπαθείς η συζήτηση παραμένει αμφιλεγόμενη (Cheung et al., 2021).

Η υπερκατανάλωση αλκοόλ έχει συνδεθεί με αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης οξείας νεφρικής βλάβης και επιδείνωσης της ήδη υφιστάμενης ΧΝΝ (Mehta et al., 2007).

Οι παθοφυσιολογικοί μηχανισμοί περιλαμβάνουν την αφυδάτωση, την ηπατική βλάβη, την αυξημένη παραγωγή ελεύθερων ριζών και τις διαταραχές ηλεκτρολυτών, όπως η υποκαλιαιμία και η υπομαγνησιαιμία (Fan et al., 2019). Η τακτική ή βαριά κατανάλωση αλκοόλ μπορεί να επηρεάσει και τη συμμόρφωση του ασθενούς με τη φαρμακευτική του αγωγή.

Σε προχωρημένα στάδια της νόσου, η δυνατότητα μεταβολισμού και αποβολής του αλκοόλ μειώνεται. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα την παρατεταμένη ημιζωή της αιθανόλης στο αίμα και πιθανή επιδείνωση νευρολογικών και ηπατικών επιπλοκών (Rebholz et al., 2015). Ειδικά σε αιμοκαθαιρόμενους ασθενείς, η κατανάλωση αλκοόλ αυξάνει τον κίνδυνο υποτάσεων κατά τη διάρκεια της αιμοκάθαρσης και διατροφικής ανεπάρκειας λόγω της χαμηλής θρεπτικής αξίας του αλκοόλ (Kalantar-Zadeh et al., 2013).

Οι διεθνείς κατευθυντήριες οδηγίες, όπως αυτές της KDIGO (2020), δεν συστήνουν ρητά πλήρη αποφυγή του αλκοόλ σε ασθενείς με ΧΝΝ, ωστόσο τονίζουν την ανάγκη για μετριοπάθεια και εξατομικευμένη προσέγγιση.

Οι κλινικοί γιατροί θα πρέπει να αξιολογούν το ιστορικό χρήσης αλκοόλ, τις συννοσηρότητες και τη γενική κατάσταση του ασθενούς, προκειμένου να δώσουν εξατομικευμένες οδηγίες.

Η κατανάλωση αλκοόλ σε ασθενείς με χρόνια νεφρική νόσο πρέπει να αντιμετωπίζεται με προσοχή. Αν και σε χαμηλές ποσότητες ενδέχεται να μην επιβαρύνει σημαντικά τη νεφρική λειτουργία, η τακτική ή υπερβολική χρήση σχετίζεται με αυξημένο κίνδυνο επιπλοκών. Η εξατομικευμένη εκτίμηση και η τακτική παρακολούθηση είναι απαραίτητα για τη διασφάλιση της ασφάλειας των ασθενών.

ΠΗΓΗ: Ειρήνη Ζορμπά, RN,MSc,Phd.  – Ηλιάνα Τσαμπούλα, RN,MSc,Phd.  – Μαρία Μελισσηνού, RN,MSc,Phd ©

Βιβλιογραφία 

Cheung, C.L., Sahni, S., & Hannan, M.T., 2021. Alcohol consumption and kidney function decline in older men: The Framingham Osteoporosis Study. Nephrology Dialysis Transplantation, 36(7), pp.1215–1222.

Fan, Z., Zhang, J., Li, M., Yang, C., & Chen, Y., 2019. Chronic alcohol consumption exacerbates renal injury via oxidative stress and inflammation in rats. Alcohol, 82, pp.29–36.

Kalantar-Zadeh, K., Rhee, C.M., Chou, J.A., & Lau, W.L., 2013. The effects of nutrition and diet on kidney health and kidney disease management. Journal of Renal Nutrition, 23(4), pp.241–244.

Levey, A.S., Eckardt, K.U., Tsukamoto, Y., et al., 2003. Definition and classification of chronic kidney disease: A position statement from Kidney Disease: Improving Global Outcomes (KDIGO). Kidney International, 67(6), pp.2089–2100.

Mehta, R.L., Pascual, M.T., Soroko, S., et al., 2007. Spectrum of acute renal failure in the intensive care unit: The PICARD experience. Kidney International, 66(4), pp.1613–1621.

Rebholz, C.M., Grams, M.E., Steffen, L.M., et al., 2015. Dietary acid load and incident chronic kidney disease: Results from the ARIC study. American Journal of Nephrology, 42(6), pp.427–435.

Smyth, A., O’Donnell, M.J., Yusuf, S., et al., 2015. Alcohol consumption and risk of major cardiovascular events in patients with chronic kidney disease: The Chronic Renal Insufficiency Cohort study. Clinical Journal of the American Society of Nephrology, 10(10), pp.1815–1822.